MELATONİN VE UYKU: BİLİMSEL AMA ANLAŞILIR REHBER “Rutin kullanım değil; hedefe yönelik plan esastır.” Melatonin her gün alınabilir mi sorusunun yanıtı, “neden alıyorsunuz?” sorusuna bağlıdır. Jet lag gibi kısa süreli durumlarda birkaç gün–1 hafta arası kullanım yaygındır. Gecikmiş uyku fazı gibi ritim bozukluklarında ise belirli bir dönem daha düzenli kullanım düşünülebilir; burada da ışık düzeni ve uyku programı ile birlikte yürütülmesi gerekir. Sadece “daha iyi uyumak” için aylarca rastgele kullanmak doğru strateji değildir. Uzun süreli kullanımda; doz, saat, ürün kalitesi ve yan etkiler daha önemli hale gelir. Her gün kullanıldığında sabah sersemlik, canlı rüyalar, baş ağrısı gibi etkiler artıyorsa plan revize edilmelidir. Ayrıca eşlik eden ilaçlar/ hastalıklar varsa hekim kontrolü gerekir. Klinik açıdan iyi bir yol: 2–4 haftalık hedefli deneme + uyku günlüğü. Fayda yoksa “devam” değil; altta yatan nedenin (uyku apnesi, anksiyete, depresyon, kafein, geç ekran kullanımı, düzensiz yatış-kalkış) ele alınması gerekir. Melatonin, doğru yerde güçlü bir araç; yanlış yerde “sürekli kullanılan ama sonuç vermeyen” bir alışkanlığa dönüşebilir.