MELATONİN VE UYKU: BİLİMSEL AMA ANLAŞILIR REHBER “Beyin ‘uyku komutu’ değil, ‘gece sinyali’ alır.” Melatonin aldıktan sonra tipik olarak vücutta “geceye hazırlanma” sinyali güçlenir: bazı kişilerde gevşeme, göz kapaklarında ağırlık, uykuya dalmada kolaylaşma görülebilir. Aynı zamanda vücudun ısı-regülasyonu ve sirkadiyen hormon salınımları gece paternine doğru kayabilir. Ancak herkes aynı tepkiyi vermez; özellikle gündüz veya yanlış saatte alındığında biyolojik saati ters yöne itebilir ve gün içinde uyuşukluk yapabilir. Kısa vadeli yan etkiler arasında baş ağrısı, mide rahatsızlığı, canlı rüyalar, sabah sersemlik ve nadiren huzursuzluk bildirilebilir. Bu belirtiler genellikle doz ve zamanlama düzeltilince azalır. Melatonin; alkol, sedatif ilaçlar veya bazı antidepresanlarla birlikte alındığında uyku hali artabilir; kan sulandırıcılarla birlikte kullanımda ise risk değerlendirmesi gerekebilir. En güvenli yaklaşım: düşük doz + doğru saat + kısa deneme periyodu. 1–2 haftada belirgin fayda yoksa “dozu yükseltmek” yerine ritim, ışık maruziyeti ve uyku hijyeni tekrar tasarlanmalıdır. Süregelen ciddi uykusuzlukta altta yatan neden araştırılmalıdır.