Akciğerin sağlıklı olduğunu nasıl anlarız?
Akciğerin “sağlıklı” olduğuna dair en güvenilir işaret; günlük yaşamda nefes darlığının olmaması, efor kapasitesinin yaşa uygun olması ve kronik öksürük-balgam-hırıltı gibi şikâyetlerin bulunmamasıdır. Ancak tek başına “kendimi iyi hissediyorum” demek her zaman yeterli değildir; özellikle sigara öyküsü, mesleki toz/duman maruziyeti veya ailede erken KOAH/akciğer hastalığı varsa bazı hasarlar sessiz ilerleyebilir.
Klinik değerlendirmede en sık kullanılan testlerden biri spirometridir. Spirometri; hava yolu tıkanıklığı (KOAH/astım benzeri) açısından objektif veri verir. Doktor muayenesinde dinleme (raller, hışıltı), oksijen satürasyonu, gerekirse akciğer grafisi veya ileri görüntüleme kullanılabilir. “Ciğerlerim dolu mu?” algısı bazen enfeksiyon, bazen astım/KOAH alevlenmesi, bazen de kalp yetmezliği gibi akciğer dışı nedenlerden kaynaklanabilir; bu yüzden doğru tanı önemlidir.
Kendi kendine izlenebilecek uyarı işaretleri:
• 2–3 haftayı aşan öksürük
• Eforla artan nefes darlığının belirginleşmesi
• Kanlı balgam
• Gece terlemesi, açıklanamayan kilo kaybı
• Tekrarlayan zatürre/bronşit atakları
• İstirahatte oksijen düşüklüğü (ölçülebiliyorsa)
Bu bulgulardan biri varsa “bitki çayıyla temizlerim” yaklaşımı yerine; hekim değerlendirmesi daha doğru ve güvenlidir.