DEVE DİKENİ (Silybum marianum) REHBERİ: BİLİMSEL AMA ANLAŞILIR SORU–CEVAP “Çay formu ‘doğal’ görünür; ancak silymarin gibi bazı aktiflerin suda çözünürlüğü sınırlıdır.” Deve dikeni çayı genellikle tohumların ezilmesi/öğütülmesiyle hazırlanır. Pratik tarif: 1 çay kaşığı (yaklaşık 2–3 g) hafif ezilmiş tohum, 1 su bardağı (200–250 ml) sıcak suya eklenir. Demleme yaklaşımında 10–15 dakika kapalı şekilde bekletmek yaygındır. “Kaynatma” (decoction) tercih edenler için düşük ısıda 5–10 dakika hafif kaynatma ardından 10 dakika dinlendirme uygulanır. Ancak burada önemli nokta: Silymarin bileşenlerinin suda çözünürlüğü sınırlı olduğu için, çay ile alınan etkin doz; standardize ekstre kapsüllere göre daha değişken ve genellikle daha düşüktür. Bu yüzden klinik çalışmalardaki sonuçları bire bir “çay içtim aynı etki olur” diye beklemek doğru olmaz. Kimler dikkat etmeli? Reflüsü olanlarda acımsı bitki çayları şikâyeti artırabilir. Safra taşı/safra yolu problemlerinde bitkisel ürünler semptomları tetikleyebilir; ağrı–bulantı olursa bırakılmalıdır. Kan sulandırıcı, diyabet ilacı veya çoklu ilaç kullananlarda etkileşim ihtimali için hekim/eczacı görüşü önemlidir. Öneri: Çay formunu “genel destek” ve tolerans testi gibi düşünün; hedefiniz karaciğer enzimleri/yağlı karaciğer gibi spesifikse, standardize ürün ve tıbbi takip daha rasyonel olur. Günde 1–2 fincan genellikle üst sınır yaklaşımıdır; uzun süreli kullanımda mutlaka klinik bağlam gözetilmelidir.