DEVE DİKENİ (Silybum marianum) REHBERİ: BİLİMSEL AMA ANLAŞILIR SORU–CEVAP “Deve dikeninin ‘asıl aktifi’ vitamin değil; silymarin adlı bitkisel bileşiklerdir.” Deve dikeni ürünleri çoğunlukla “vitamin kaynağı” olarak değil, silymarin/silibinin gibi flavonolignan bileşenler nedeniyle kullanılır. Bu nedenle “deve dikeninde hangi vitamin var?” sorusunun doğru karşılığı genellikle şudur: Deve dikeni takviyelerinde hedeflenen ana etki vitaminlerden değil, bitkisel aktif maddelerden gelir. Bitkinin tohumunda az miktarda E vitamini benzeri antioksidanlar veya farklı fitokimyasallar bulunabilir; fakat klinik olarak anlamlı etki “vitamin içeriyor” diye değil, silymarin standardizasyonu üzerinden beklenir. Piyasada bazı ürünler deve dikenini; B grubu vitaminler, kolin, inositol, enginar, zerdeçal gibi bileşenlerle “karaciğer kompleks” şeklinde kombine eder. Bu, formülün pazarlama ve hedefe göre dizaynıdır; fakat her kombinin kanıt düzeyi aynı değildir. Vitamin eklenmiş olması ürünü otomatik olarak daha etkili yapmaz; önemli olan kişinin gerçekten vitamin eksikliği olup olmadığıdır. Örneğin B12 eksikliği varsa, bunu deve dikeni değil doğrudan B12 replasmanı çözer. D vitamini eksikliği varsa yine spesifik düzeltme gerekir. Sonuç: Deve dikeni “vitamin ürünü” değil; bitkisel aktif (silymarin) odaklı bir destektir. Vitamin gereksinimi, ayrı bir klinik değerlendirme konusudur; etiket okurken silymarin miktarı, doz ve kalite şeffaflığı daha belirleyicidir.