DEVE DİKENİ (Silybum marianum) REHBERİ: BİLİMSEL AMA ANLAŞILIR SORU–CEVAP “Bu tür desteklerde saatten çok ‘doğru doz + düzen + doğru hedef’ önemlidir.” Deve dikeni kullanımında “tek doğru saat” yoktur. Çoğu kişi mide hassasiyeti yaşamamak için yemekle birlikte veya yemek sonrası almayı tercih eder. Standardize ekstrelerde (silymarin/silibinin) klinik çalışmalarda genellikle günlük dozu 2–3 parçaya bölerek kullanım görülür; ancak piyasadaki ürünler farklı konsantrasyonlara sahiptir. Bu yüzden doğru zamanlamadan önce etiket dozu ve standardizasyonu kontrol edilmelidir. Ne zaman daha anlamlı olur? • Karaciğer enzimleri/yağlı karaciğer desteği hedefleniyorsa: 8–12 haftalık düzenli kullanım + yaşam tarzı müdahalesiyle birlikte takip etmek daha rasyoneldir. • “Detoks amaçlı” kısa kullanım: Bilimsel karşılığı zayıftır; esas çözüm beslenme ve alkol/ilaç risklerini yönetmektir. Kimler mutlaka danışmalı? • Kan sulandırıcı kullananlar (özellikle INR takibi gerekenler), • Diyabet ilacı kullananlar (kan şekeri etkisi/etkileşim ihtimali), • Gebelik–emzirme, • Hormon duyarlı hastalık öyküsü olanlar, • Safra kesesi/safra yolu şikâyeti olanlar. Pratik öneri: Eğer kullanacaksanız, 2 hafta düzenli kullanıp toleransı gözleyin (gaz, bulantı, alerjik reaksiyon gibi). Sonra hedefiniz enzim/yağlı karaciğer ise hekim planıyla birlikte 8–12 hafta değerlendirme yapılabilir. “Ben içeyim, karaciğerim temizlensin” yaklaşımı yerine ölçülebilir hedef (enzim takibi, ultrason bulguları, kilo) koymak en doğru yöntemdir.