DEVE DİKENİ (Silybum marianum) REHBERİ: BİLİMSEL AMA ANLAŞILIR SORU–CEVAP “Safra kesesi şikâyetlerinde ‘bitkiyle çözüm’ aramak, bazen taşı oynatıp ağrıyı artırabilir.” Safra kesesi ve safra yolu problemleri (safra taşı, çamur, kolestaz, safra yolu tıkanıklığı) söz konusu olduğunda bitkisel ürünlere yaklaşım daha temkinli olmalıdır. Deve dikeni daha çok karaciğer hücresel stresini azaltma ve antioksidan mekanizmalar üzerinden tartışılır; safra taşı/kolik gibi klinik tabloları net şekilde iyileştirdiğine dair güçlü kanıt yoktur. Ayrıca bazı kişilerde “koleretik/kolagog” etkiler (safra akışını etkileme) teorik olarak semptomları tetikleyebilir. Özellikle yemek sonrası sağ üst karın ağrısı, bulantı, yağlı gıdayla artan şikâyetler, sarılık veya koyu idrar gibi bulgular varsa, bitkisel destek yerine tıbbi değerlendirme önceliklidir. Safra kesesi sorunlarında doğru yaklaşım: ultrason ile tanı, gerektiğinde cerrahi/gastroenteroloji planı ve beslenmede yağ yükünün kişiye göre düzenlenmesidir. “Karaciğer detoksu” gibi karışık takviyeler, safra kesesi şikâyetini kötüleştirebilir. Özet: Safra kesesine “iyi gelir” diye rutin deve dikeni önerilemez. Safra taşı şüphesi olanlarda bitkisel ürünler rastgele kullanılmamalı; ağrı/ateş/sarılık gibi uyarı işaretlerinde acil değerlendirme yapılmalıdır.