DEVE DİKENİ (Silybum marianum) REHBERİ: BİLİMSEL AMA ANLAŞILIR SORU–CEVAP “Böbrek sağlığında kanıtlı temel strateji: tansiyon, şeker, tuz ve sıvı dengesini yönetmektir.” Deve dikeni en çok karaciğer bağlamında incelenmiştir. Böbrekler için “iyi gelir” iddiası ise daha sınırlı ve dolaylı verilerle konuşulur. Antioksidan/anti-inflamatuvar mekanizmalar teorik olarak böbrek dokusu stresini azaltabilir; ancak bu, kronik böbrek hastalığında klinik olarak anlamlı iyileşme sağladığı anlamına gelmez. Böbrek hastalığı olan kişide asıl belirleyiciler; kan basıncı kontrolü, diyabet yönetimi, tuz kısıtlaması, protein alımının kişiye göre ayarlanması ve nefrotoksik ilaçlardan kaçınmadır. Risk tarafı da önemlidir: Böbrek hastalarında bitkisel ürünlerin kullanımı daha hassas yönetilmelidir çünkü bazı ürünler ağır metal/kalıntı riski taşıyabilir veya ilaç etkileşimi doğurabilir. Ayrıca böbrek fonksiyon bozukluğu olanlarda takviyelerin bazı bileşenleri vücuttan atılamayıp birikebilir. Bu nedenle “böbreğe iyi gelir” diyerek düzenli kullanım başlatmak doğru değildir. Özet: Deve dikeni böbrek için birinci basamak destek değildir. Böbrek şikâyeti veya böbrek hastalığı varsa, önce nefroloji değerlendirmesi ve kanıtlı yaşam tarzı/ilaç planı gerekir; bitkisel destekler ancak hekim onayıyla, ürün kalitesi netse ve hedef netse düşünülmelidir.