SAÇ SAĞLIĞI ve SAÇ DÖKÜLMESİ: BİLİMSEL AMA ANLAŞILIR SORU–CEVAP REHBERİ “Saçın kalitesi; sadece şampuanla değil, kökün biyolojisi + saç telinin kimyası + yaşam tarzı üçgeniyle belirlenir.” Sağlıklı saç için iki hedefi aynı anda yönetmek gerekir: (1) saç derisi/folikül sağlığı, (2) saç telinin (kırılma–yıpranma) korunması. Folikül tarafında temel taşlar; yeterli protein alımı, demir–D vitamini–B12 gibi eksiklerin varsa düzeltilmesi, uyku ve stres yükünün azaltılmasıdır. Aşırı stres, ateşli hastalık, hızlı kilo kaybı, doğum sonrası dönem veya bazı ilaçlar; 2–4 ay gecikmeyle “telogen effluvium” denen yaygın dökülmeyi tetikleyebilir. Bu durumda ilk yapılacak şey “mucize yağ” değil, tetikleyiciyi bulmaktır. Saç teli tarafında ise; ısı işlemi (fön/maşa), kimyasal açma/renk, sıkı toplama ve sert tarama telin kütikülünü bozar; kırılmayı artırır. Çözüm: ısıyı azaltmak, ısı koruyucu kullanmak, nem + bağ güçlendirici (protein/peptit içeren) bakım rutinini oturtmak ve saç kırılmasını saç dökülmesiyle karıştırmamaktır. Pratik protokol: • Haftada 2–4 yıkama: yağlanma ve ürün birikimine göre • Her yıkamada saç uçlarına saç kremi; haftada 1 maske • Isıyı düşür (mümkünse <180°C), saç ıslakken sert tarama yapma • 8–12 hafta: beslenme + stres + doğru bakım; sonra değerlendirme Eğer dökülme “avuç avuç”, saç çizgisi hızla açılıyor, yamalı açıklık var ya da kaşıntı/kepek/kabuklanma eşlik ediyorsa dermatoloji değerlendirmesi gerekir.