Bağışıklık sisteminin çöktüğü nasıl anlaşılır?
“Bağışıklık çöktü” ifadesi tıbbi olarak ağır bir iddiadır; çoğu kişide durum “geçici zayıflama”dır. Yine de bazı bulgular, sıradan yorgunluk veya mevsimsel nezleden daha ciddi bir değerlendirme gerektiğini gösterebilir.
Uyarı işaretleri:
• Sık ve ağır enfeksiyonlar: Yılda 4–6’dan fazla belirgin enfeksiyon, antibiyotik ihtiyacının artması veya enfeksiyonların olağandan uzun sürmesi.
• Tekrarlayan alt solunum yolu enfeksiyonları: Sık bronşit/zatürre, tekrar eden sinüzit/otit.
• İyileşmeyen yaralar, cilt enfeksiyonları, tekrarlayan mantar enfeksiyonları.
• Sürekli ateş, gece terlemesi, açıklanamayan kilo kaybı, uzun süren lenf bezi şişlikleri (mutlaka tıbbi değerlendirme gerektirir).
• Ağız içinde sık aft, diş eti problemleri ve belirgin halsizlik.
Bununla birlikte; uyku bozukluğu, demir/B12 eksikliği, depresyon/anksiyete, tiroid sorunları veya yoğun stres de benzer “çöküş” hissi yaratabilir. Bu nedenle yalnız semptomla etiket koymak yerine, sistematik yaklaşım gerekir: klinik öykü + fizik muayene + temel testler.
Ne zaman doktora? Yukarıdaki uyarı işaretleri varsa, özellikle de enfeksiyonlar ağır geçiyor, sık tekrarlıyor veya atipik seyrediyorsa gecikmeyin. Erken değerlendirme; gereksiz takviye denemelerinden daha hızlı sonuç verir. Çoğu kişide ise “çöküş” zannedilen durum; uyku–beslenme–stres üçgenindeki bozulmanın düzeltilmesiyle toparlar.