Detoks nedir?
“Detoks” kelimesi günlük dilde, vücudu zararlı maddelerden arındırma iddiasıyla kullanılan diyet, içecek veya kısa süreli programları ifade eder. Ancak bilimsel açıdan bakıldığında vücudun “detoks sistemi” zaten vardır: karaciğer, böbrekler, bağırsaklar, akciğerler ve deri; metabolizma ürünlerini ve dışarıdan alınan bazı maddeleri işleyip atılabilir hâle getirir. Bu nedenle çoğu “detoks” programı, gerçek anlamda toksin temizleme kanıtı sunmaktan çok; kalori kısıtlaması, işlenmiş gıdayı azaltma, alkolü kesme, sıvı tüketimini artırma gibi dolaylı faydalar üzerinden etkili görünür. Kısa süreli hafifleme, şişkinlik azalması veya tartıda hızlı düşüş çoğu zaman yağ kaybından değil; glikojen/su azalmasından kaynaklanır. Asıl sürdürülebilir yaklaşım; sebze-meyve, tam tahıl, yeterli protein, sağlıklı yağlar, uyku ve düzenli hareketle karaciğer-böbrek yükünü azaltmaktır. “Detoks çayı/ürünü” gibi takviyelerde ise içerik belirsizliği, ilaç etkileşimi, ishal–sıvı kaybı ve elektrolit bozulması gibi riskler gündeme gelebilir. Gebelik, emzirme, böbrek/karaciğer hastalığı, diyabet, kalp ritim problemi veya düzenli ilaç kullanımı varsa detoks adı altında kısıtlayıcı programlara başlamadan önce hekim görüşü alınmalıdır.