Bağışıklığı düşüren “tek bir vitamin” yoktur; ama bazı eksiklikler bağışıklık fonksiyonlarını daha belirgin etkiler. En kritik olanlar: D vitamini, B12, folat, A vitamini, C vitamini; mineral tarafında ise çinko ve demir öne çıkar. Buradaki ana prensip: bağışıklık hücreleri hızla bölünür ve yoğun metabolik aktivite yürütür; bu nedenle DNA sentezi, hücre yenilenmesi ve antioksidan savunma için mikrobesinlere ihtiyaç duyar. D vitamini: Bağışıklık yanıtını düzenleyen mekanizmalarda rol alır. Ancak klinik çalışmalarda enfeksiyon önleme etkisi her grupta aynı değildir; bu nedenle yaklaşım “eksikse düzelt”tir. C vitamini: Antioksidan savunmaya katkı sağlar; düzenli kullanımın soğuk algınlığında süre/şiddeti bir miktar azaltabileceğini gösteren derlemeler vardır. B12 ve folat: Kan hücresi üretimi ve sinir sistemi için kritiktir. Eksiklikte yorgunluk artar, toparlanma yavaşlar; bazı bağışıklık parametreleri olumsuz etkilenebilir. A vitamini: Mukoza bütünlüğü ve epitel bariyeri için önemlidir; eksiklikte enfeksiyonlara yatkınlık artabilir (özellikle çocuklarda daha belirgindir). Çinko ve demir: Çinko bağışıklık hücre fonksiyonları için temel; demir ise oksijen taşınması ve enerji metabolizması üzerinden direnci etkiler. Demir eksikliği olan kişi kendini “sürekli düşmüş” hissedebilir. En doğru yol; belirtilere göre rastgele takviye almak değil, hekim kontrolünde kan testleriyle eksikliği saptamak ve hedefli düzeltmektir. Çünkü gereksiz yüksek dozlar yan etki ve etkileşim riskini artırabilir.