ALFA LİPOİK ASİT (ALA) REHBERİ: BİLİMSEL AMA ANLAŞILIR SORU–CEVAP “ALA’nın en güçlü sahası ‘diyabetik sinir ağrısı’ eksenidir; geri kalan iddialar daha seçici okunmalıdır.” Alfa lipoik asit (ALA, tioktik asit), hem suda hem yağda çözünebilen “evrensel antioksidan” olarak tanımlanır. Klinik literatürde en güçlü kullanım alanı diyabetik periferik nöropati (DPN) yani diyabete bağlı sinir hasarıyla ilişkili ağrı, yanma, karıncalanma ve uyuşma semptomlarıdır. Bazı sistematik derlemeler ve klinik çalışmalar, özellikle 600 mg/gün dozlarında semptom skorlarında iyileşme ve bazı nörolojik parametrelerde destek olabileceğini göstermiştir. Bu nedenle ALA, “hastalık tedavisi” değil; nöropatik semptom yönetiminde destekleyici seçenek olarak konuşulur. Diğer alanlar (insülin direnci, karaciğer yağlanması, inflamasyon, cilt/anti-aging gibi) için çalışmalar bulunmakla birlikte kanıt düzeyi DPN kadar güçlü ve tutarlı değildir. Ayrıca ALA’nın kan şekerini düşürücü etkisi olabileceği düşünüldüğünden, diyabet ilacı kullananlarda hipoglisemi riski açısından dikkat gerekir. Kullanım mantığı: Eğer hedef “sinir ağrısı/yanması” ise önce diyabet kontrolü (HbA1c), B12 düzeyi (özellikle metformin kullananlarda) ve nöropatiyi artıran nedenler değerlendirilmelidir. Sonra hekim/eczacıyla uygun doz–süre planı yapılmalıdır. “Her şeye iyi gelir” yaklaşımı hem maliyet hem güvenlik açısından yanlıştır. Özet: ALA’nın en belirgin kanıt alanı diyabetik nöropati semptomlarıdır; diğer iddialar hedefe göre ve daha temkinli değerlendirilmelidir.