ARALIKLI ORUÇ (INTERMITTENT FASTING) REHBERİ: BİLİMSEL AMA ANLAŞILIR SORU–CEVAP “Aralıklı oruç bir ‘mucize diyet’ değil; yemek zamanlamasını yöneterek kalori ve metabolizma dengesini hedefleyen bir stratejidir.” Aralıklı oruç (AO), günün belirli saatlerinde yemek yiyip kalan sürede kalorisiz kalmayı temel alan bir zamanlama yaklaşımıdır. En yaygın model “zaman kısıtlı beslenme”dir (ör. 16:8: 16 saat açlık, 8 saat yeme penceresi). Diğer modeller arasında 5:2 (haftada 2 gün düşük kalori) veya gün aşırı oruç bulunur. Bilimsel literatürün ortak mesajı şudur: AO, çoğu kişide kilo kaybında klasik “sürekli kalori kısıtlaması”na benzer sonuçlar verir; bazı kişilerde ise uygulama kolaylığı sayesinde sürdürülebilirliği artırır. Zaman kısıtlı beslenme çalışmalarında ortalama kilo ve yağ kütlesinde azalma görülebilir; ancak etkiler “ne yediğiniz” ve toplam enerji alımıyla çok yakından ilişkilidir. Metabolik açıdan, bazı çalışmalarda kan şekeri/insülin duyarlılığı, kan lipitleri ve inflamasyon belirteçlerinde iyileşme raporlanmıştır; bu faydalar çoğu zaman 2–4 hafta içinde belirginleşebilir. Öte yandan herkes için ideal değildir: gebeler, emzirenler, yeme bozukluğu öyküsü olanlar, insülin/hipoglisemi riski taşıyan diyabetliler, ileri yaş-kırılgan gruplar ve yoğun antrenman yapan bazı sporcularda plan profesyonelce kişiselleştirilmelidir.