Bağırsağa ne iyi gelmez?
Bağırsak sağlığını en çok bozanlar genellikle “tek bir gıda” değil; tekrar eden maruziyetlerdir. İlk sırada ultra-işlenmiş gıdalar (yüksek rafine şeker, düşük lif, katkı yoğunluğu) ve aşırı şekerli içecekler yer alır. İkinci sırada yoğun alkol kullanımı; bariyer fonksiyonunu ve mikrobiyota dengesini bozabilir. Üçüncü sırada düzensiz uyku ve kronik stres; bağırsak-beyin ekseni üzerinden semptomları büyütür. Dördüncü sırada gereksiz antibiyotik ve bazı ilaçların (kişiye göre) uzun süreli kullanımı; flora üzerinde olumsuz etki yapabilir. Besin bazında sık tetikleyiciler: aşırı kızartma ve çok yağlı öğünler, çok baharatlı ve hızlı tüketilen yemekler, yüksek FODMAP yükü (bazı kişilerde), laktoz intoleransı olanlarda süt ürünleri, çölyakta gluten. Burada kritik olan “kişisel tolerans”tır: aynı gıda birine iyi gelirken diğerinde semptom yapabilir. Çözüm; tetikleyiciyi ölçmek, porsiyonu ayarlamak ve sürdürülebilir beslenme düzeni kurmaktır. Alarm bulgularında kendi kendine eliminasyon yapmak yerine tıbbi değerlendirme gerekir.