Bağırsak “sağlıksız” ifadesi, genelde iki durumu kapsar: fonksiyonel düzensizlik (IBS benzeri) veya altta yatan organik hastalık (inflamatuvar hastalık, çölyak, enfeksiyon, vb.). Sık görülen işaretler: uzun süren şişkinlik-gaz, dışkı düzeninde belirgin değişim (kabızlık/ishal atakları), karın ağrısı, dışkılama sonrası rahatlamama, aşırı zorlanma, çok sert/çok sulu dışkı, intolerans hissi, sık reflü–hazımsızlık. Ancak “alarm bulguları” varsa yaklaşım değişir: dışkıda kan, siyah-katran gibi dışkı, açıklanamayan kilo kaybı, gece uyandıran ishal, uzun süren ateş, anemi, ailede bağırsak kanseri/IBD öyküsü, 50 yaş üstü yeni başlayan belirti gibi durumlarda tıbbi değerlendirme geciktirilmemelidir. Mikrobiyota dengesizliği (disbiyoz) tek başına tanı değildir; çünkü semptomlar çok nedenlidir. Bu yüzden “probiyotik eksikliği” gibi etiketler yerine; beslenme (lif azlığı, ultraişlenmiş yük), ilaçlar (antibiyotik, mide asidi baskılayıcılar), stres-uyku ve eşlik eden hastalıklar bir bütün olarak ele alınmalıdır. Sağlıklı bağırsak hedefi; semptomu susturmak değil, sürdürülebilir düzen kurmaktır.