BAĞIRSAK SAĞLIĞI: BİLİMSEL AMA ANLAŞILIR SORU–CEVAP REHBERİ “Bağırsak; sindirimin ötesinde bağışıklık, enerji ve zihinsel iyi oluşun stratejik merkezidir.” Bağırsak sağlığının omurgası 5 başlıkta kurulur: (1) Lif çeşitliliği, (2) yeterli sıvı, (3) düzenli hareket, (4) uyku–stres yönetimi, (5) gereksiz antibiyotik ve ultra-işlenmiş gıda yükünü azaltma. Lif (sebze, baklagil, tam tahıl, meyve, kuruyemiş) kalın bağırsakta fermente olarak kısa zincirli yağ asitlerini artırır; bu moleküller bağırsak bariyerini destekler ve inflamasyon yanıtını dengeler. Su alımı düşükse lifin “düzenleyici” etkisi zayıflar; hedef, gün içine yayılmış yeterli hidrasyondur. Günlük 20–30 dakikalık yürüyüş bile bağırsak hareketlerini (peristaltizm) hızlandırır. Uyku düzensizliği ve kronik stres, bağırsak–beyin ekseni üzerinden şişkinlik, düzensizlik ve hassasiyeti artırabilir. “Tek bir mucize besin” aramak yerine; fermente gıdaları (yoğurt, kefir, uygun turşular) ve prebiyotik kaynakları (soğan, sarımsak, pırasa, yulaf) düzenli ve tolere edilebilir dozda eklemek daha rasyoneldir. Uzun süren şikâyetlerde alarm bulguları (kanama, açıklanamayan kilo kaybı, şiddetli ağrı, gece uyandıran ishal/kabızlık) varsa gecikmeden hekim değerlendirmesi gerekir.