“Çok uyuma” (ör. düzenli olarak 10–12+ saat uyuma ihtiyacı) bazen kişisel varyasyon olabilir; ancak yeni başladıysa veya gündüz işlevi bozuyorsa altta yatan neden aranmalıdır. Önce kalite sorusu sorulur: Kişi uzun uyuyor ama dinlenmiyorsa; uyku apnesi, hareket bozuklukları veya uyku hijyeninin bozulması gibi “parçalanmış uyku” nedenleri öne çıkar. Eğer uzun uykuya rağmen uyanmakta güçlük, gün boyu uyuklama, “uyku sarhoşluğu” varsa merkezi aşırı uykululuk bozuklukları (narkolepsi/idiopatik hipersomni) açısından değerlendirme gerekebilir. Depresyon bazı kişilerde uzun uyku ile seyreder; hipotiroidi, bazı ilaçlar ve kronik hastalıklar da tabloya katkı sunabilir. Burada kritik ayrım: “Fırsat bulunca çok uyumak” ile “ne yaparsam yapayım çok uyumak zorunda olmak.” İlkinde genellikle uyku borcu vardır. İkincisinde tıbbi değerlendirme daha güçlü endikasyondur. Evde ilk adım; 2 hafta düzenli saat ve uyku günlüğü ile gerçek uyku süresini görmek. Ardından horlama, nefes durması, kilo artışı, sabah baş ağrısı, bacak huzursuzluğu gibi ipuçları varsa uyku tıbbı değerlendirmesi. Bilimsel dayanak: Aşırı uykululuk risk faktörleri ve nedenleri (derlemeler); uyku apnesi tanı ve yönetimi (NHLBI/AASM); uyku bozukluklarında genel değerlendirme çerçevesi.