Gece aynı saatlerde (ör. 03:00 civarı) uyanmak çok yaygındır ve tek başına “kötü bir işaret” anlamına gelmez. Uyku döngülerimiz gece boyunca hafifler-derinleşir; sabaha doğru uyku daha yüzeysel hale gelir. Bu yüzden stres, oda sıcaklığı, ses, mesane doluluğu, reflü, alkol veya geç kafein gibi etkenler sabaha yakın uyanmayı kolaylaştırır. Ayrıca kaygı/depresyon döngülerinde “erken uyanma” sık görülebilir. Horlama ve nefes durması olanlarda ise apne atakları uyanmalara neden olabilir; kişi nedeni anlamayabilir ama “aynı saatte uyanıyorum” diyebilir. Kritik soru: Uyanınca tekrar uyuyabiliyor musunuz? 15–20 dakika içinde uykuya dönüyorsanız çoğu zaman sorun değildir. Ancak sık tekrarlıyor, toplam uyku süresini azaltıyor ve gündüz işlevi bozuyorsa müdahale gerekir. Evde yapılacaklar: akşam alkolü azaltma, yatmadan 2–3 saat önce ağır yemekten kaçınma, oda ısısını düşürme, gece ışığını minimuma indirme, gün içi stres yönetimi ve sabit kalkış saati. Uyanınca telefona bakmak, “uyku kaygısını” büyütür; bunun yerine loş ışıkta kısa bir rahatlama rutini daha uygundur. Devam ederse CBT-I yaklaşımı, bu tip “gece uyanma” döngülerinde etkilidir. Bilimsel dayanak: Uyku mimarisi ve insomnia yönetimi ilkeleri; kronik insomnide CBT-I’nin etkinliği.