KOENZİM Q10 (CoQ10) REHBERİ: BİLİMSEL AMA ANLAŞILIR SORU–CEVAP “Yorgunluk tek bir düğmeyle kapanmaz; CoQ10 bazı kişilerde bir dişli olabilir.” Bilimsel literatürde CoQ10’un yorgunluk üzerine etkisini inceleyen randomize çalışmalar ve meta-analizler bulunur. Bazı derlemelerde CoQ10 takviyesinin yorgunluk skorlarını azaltabildiği; özellikle doz ve kullanım süresi arttıkça etkinin daha belirginleşebildiği raporlanmıştır. Ancak bu “her yorgunlukta kesin işe yarar” anlamına gelmez. Çünkü yorgunluğun nedenleri çok geniştir: uyku bozuklukları, demir eksikliği, B12/D vitamini eksikliği, tiroid problemleri, depresyon/anksiyete, kronik inflamasyon, aşırı kafein/alkol, sedanter yaşam gibi. CoQ10’un daha mantıklı olabileceği senaryolar: statin kullananlarda kas yakınmalarıyla beraber enerji düşüklüğü, fibromiyalji benzeri tablolarda bazı çalışmalarda sinyal görülmesi, veya genel antioksidan/mitokondri desteği hedeflenen durumlar. Yine de en iyi yaklaşım “deneme protokolü”dür: 4–8 hafta düzenli kullanım + ölçülebilir hedef (enerji düzeyi, egzersiz toleransı, gün içi performans). Fayda yoksa sürdürmek rasyonel değildir. Emilim için pratik ipucu: yağda çözünen bir molekül olduğu için yemekle almak genellikle daha uygundur. Yan etkiler çoğunlukla hafiftir (mide rahatsızlığı gibi), fakat ilaç kullananlarda (özellikle warfarin gibi kan sulandırıcılar) etkileşim olasılığı nedeniyle hekim/eczacı danışmanlığı önemlidir. Özet: Evet, bazı kişilerde yorgunlukta iyileşme sağlayabilir; ancak yorgunluğun temel nedeni mutlaka araştırılmalıdır.