Uykusuzluğu tek bir “vitamin eksikliği” ile açıklamak çoğu zaman doğru değildir; çünkü uykuyu stres, ritim, çevre ve tıbbi durumlar birlikte belirler. Yine de bazı mikronutrient eksiklikleri uyku kalitesini dolaylı etkileyebilir. Demir eksikliği özellikle huzursuz bacak sendromu ile ilişkili olabilir; kişi gece bacaklarını oynatma ihtiyacı hisseder ve uyku bölünür. D vitamini, melatonin ve sirkadiyen sistemle ilişkili yolaklarla anılır; düşük düzeyler bazı çalışmalarda uyku sorunlarıyla ilişkilendirilmiştir. Magnezyum, sinir-kas iletimi ve gevşeme süreçlerinde rol oynar; bazı klinik çalışmalar belirli kombinasyonların uyku şikâyetlerini azaltabildiğini bildirmiştir. B12 ise daha çok sinir sistemi ve kan yapımı üzerinden dolaylı etkilerle gündeme gelir; ancak “B12 al, uykusuzluk biter” gibi kesin bir denklem kurmak bilimsel olarak doğru değildir. En rasyonel yaklaşım: Belirti + risk faktörü varsa tetkik. Örneğin; bacak huzursuzluğu, aşırı yorgunluk, saç dökülmesi, çarpıntı gibi eşlik eden bulgular varsa demir depoları (ferritin) değerlendirilir. Gün ışığı azlığı, kemik ağrısı, kas güçsüzlüğü gibi bulgular D vitamini açısından düşündürücü olabilir. Takviyeyi “körlemesine” almak yerine, ölçüm ve kişiselleştirme daha güvenlidir. Bilimsel dayanak: Mikronutrientler ve uyku bozuklukları arasındaki ilişkiyi inceleyen genetik/epidemiyolojik çalışmalar; magnezyum temelli klinik çalışmalar; uyku bozukluklarında ayırıcı tanı yaklaşımı.