Uyku problemi yalnızca “gece uyuyamamak” değildir; gündüz performansını etkileyen bir kalite ve süre sorunudur. İşaretler: sabah dinlenmemiş uyanma, gün içinde dikkat dağınıklığı, unutkanlık, sinirlilik, enerji düşüklüğü, işe/okula odaklanmada zorlanma, kaza/hata artışı, baş ağrısı, kafeine aşırı ihtiyaç. Gece tarafında; uykuya dalmada gecikme, sık uyanma, erken uyanma, horlama, nefes durması, boğulur gibi uyanma, bacaklarda huzursuzluk, sık kabus veya uyurgezerlik benzeri belirtiler görülebilir. Pratik bir ölçüt: Şikâyet haftada en az 3 gece tekrarlıyor ve en az 1 ay sürüyorsa (özellikle 3 ayı geçtiyse) ve gündüz işlev kaybı yaratıyorsa değerlendirme gerekir. Basit bir uyku günlüğü (yatış-kalkış, uyanmalar, kafein, ekran, egzersiz) 1–2 hafta tutulduğunda, sorunun davranışsal mı, ritimsel mi, yoksa tıbbi mi olduğuna dair ipucu verir. Horlama + gündüz uyuklama varsa uyku apnesi; bacak huzursuzluğu varsa RLS; sabah çok erken uyanma ve çökkünlük varsa depresyon olasılığı düşünülür. Bilimsel dayanak: Uyku bozukluklarının belirti-ayırt edici özellikleri ve değerlendirme çerçeveleri (Mayo Clinic/AASM kaynakları); kronik insomnide tanım ve yönetim ilkeleri.